محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
244
خلاصة الحكمة ( فارسى )
بدان كه شورباى برنج دو قسم است : قسمى آن است كه برنج و ماش را در هم بپزند و مطيب به روغن بادام شيرين و قليلى افاويه و فلفل و زيرهء كرمانى نموده بخورند و اين شوربا برنج و ماش مقشر ساده يا با گوشت طيور برى كه ترش نموده باشند به حموضات قابضه يا ملينه مانند آب انار و آب غوره و آلو و تمر هندى نافع است از براى اصحاب صداع يابس ساذج ، وقتى كه با حرارت باشد . و قسمى ديگر را « قيمه شوربا » گويند و « شوربا برنج » نيز نامند ، و اين قسم آن است كه : گوشت را ريزه ريزه كرده در آب بجوشانند و كف آن را بگيرند ، پس به اندك پياز سرخ كرده در روغن مسكهء گاو و نمك و مصالح آنچه ضرور باشد داخل كرده ، در آب بپزند ، چون نيكو پخته شود ، برنج در آن داخل كرده نيكو رقيق بپزند و تناول نمايند . و گاهى چند برگ اسفناج و دو سه قاشى از كدوى سفيد شيرين با برگ خرفه به حسب حاجت نيز داخل مىنمايند . و همچنين گاهى چند پارچهء سيب ميخوش يا ترش يا به ميخوش يا ترش با اندك شيرينى جهت چاشنى نيز داخل مىكنند . « 1 » شياف ابيض افيونى شياف ابيض افيونى : كه رمد گرم و ريش پليد را نافع باشد و ضربان آن را بنشاند . اجزا هفت جزء است : صنعت آن : انزروتِ مربا ، اسفيداج مغسول ، هر كدام ، پنج درم ؛ صمغ عربى چهار درم ؛ كتيرا سه درم ؛ نشاسته دو درم ؛ افيون و اقليمياء نقره ، هر كدام با سفيدهء بيضه به دستور سابق شياف كنند . « 2 »
--> ( 1 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 1 ، ص 195 . ( 2 ) . محمد صالح هروى ؛ قرابادين صالحى ( تحفة الصالحين ) ، ص 176 .